Makaleler » Hat Sanatı » Kağıt Aharlama

Kağıt Aharlama

Kağıdın yazı yazmaya çok elverişli olması için, üzerine sürülen madde. Ahar kelimesi, yemek yemek manasında kuvvet ifade ettiği gibi, kağıdın sağlam ve kullanışlı hale getirilmesi için bu maddenin sürülmesi sebebiyle de aynı isim kullanılmıştır. Bu işe de


 

AHAR NEDİR ? NASIL YAPILIR ?

Kağıdın yazı yazmaya çok elverişli olması için, üzerine sürülen madde. Ahar kelimesi, yemek yemek manasında kuvvet ifade ettiği gibi, kağıdın sağlam ve kullanışlı hale getirilmesi için bu maddenin sürülmesi sebebiyle de aynı isim kullanılmıştır. Bu işe de kağıdı aharlamak, aharlanan kağıda da aharlı kağıt denilmiştir.

Ahar; nişasta, şap ve yumurta akı maddelerinden yapılır. Elde edilen bu sulu madde kağıt üzerine sürülür veya kağıt bu maddeye batırılır. Böylece kağıt parlak görünür. Kaba, pürüzlü ve kalemin yürümesine müsait olmayan kağıtlar, aharlanmak suretiyle yazı yazmaya son derece müsait hale getirilir. Eskiden bilhassa hat san'atında kullanılan kağıtlar aharlanırdı. Kağıdın aharlanmasında şu faideler elde edilir:

1) Kağıt doyurulmuş ve düzleşmiş olur.

2) Aharlanan kağıt üzerine mürekkeble yazılan yazı birkaç defa silinip ve kazınarak yeniden yazmak mümkün olur ve aharlı olduğu için kağıt yıpranmaz.

3) Aharlı kağıt üzerinde kalemin kayması gayet kolay olur.

4) Mürekkep de kolay ve kıvamında akar, kağıda tam siner.

5) Aharlı kağıt üzerine yazı kolay yazılır ve yazının keskinliğini sağlamak kolay olur.

6) Aharlı bir kağıt üzerine yazılan yazı hiç bozulmadan ve solmadan asırlarca muhafaza edilebilir.

Aharın pekçok çeşidi olup, bunlardan en basitinin yapılış şekli; nişasta suda ezilip kaynatılır. Elde edilen sıvı, bir sünger ile yazı kağıdı üzerine sürülür. Sonra yumurta akı şapla karıştırılarak bu da kağıdın üstüne sürülür. Kurutularak parlak bir kağıt elde edilir.

Çeşitli yapılış usulleri olan aharın yapılış usullerinin hepsinde esas madde nişasta, yumurta akıdır. Kalemin aharlı kağıt üzerinde kaymasına "kalemgir" denir. Kağıtları buna elverişli yapmak için aharladıktan sonra üstüne başka sıvılar da sürülür. Bu sıvılara "tıla" denir. Kağıdın güzel kokması için misk veya gül suyu gibi güzel kokular katılır. Böylece kağıt çok nefis kokar. Aharlı kağıtlara gül kırmızısı, gül pembesi, kanarya sarısı, filizi ve açık mavi renkler de verilirdi.

Hat sanatında yazının çeşidine göre kağıda sürülen aharın cinsi değişirdi. Kur'an-ı kerim yazmak için hazırlanan kağıtların her iki tarafı da aharın en incesi ile aharlanırdı. Levha, meşk ve buna benzer yazılar için kullanılan ve sadece tek tarafına yazı yazılacak olan kağıtların aharları bir kaç kat olmak üzere kalın sürülürdü. Bu kağıtlar üzerinde tashih gerekince kağıt bozulmadan yapılabilirdi. Talik yazı için kullanılacak kağıtlara sürülen ahar tabakası çok kalın olurdu. Talik yazı için ahar yapanlar kendilerine mahsus soğuk damga yapmışlardı ve hazırladıkları hususi kağıtları bu damga ile damgalarlardı

EL YAPIMI KAĞITLAR VE AHARLAMA

El yapımı kağıtlar değişik ağaç kabuk ve yapraklarından toprak ve kök boyalarla boyanarak asitsiz 50x70 cm ve 70x100 cm veya daha büyük ebatlarda değişik gramajlarda hazırlanır.Kağıdın gramaj ve yoğunluğuna göre kağıt doyuncaya kadar nişasta sürülür.Nişastanın hazırlanışını murakka bölümünde anlatmıştık.Buna nişasta aharı denir.Kuruyunca akik mühreyle üzerine kaygan bir kağıt konularak mührelenir.Dışarıdan yağlanmamasına dikkat edilir.Sonra kağıdın durumuna göre iki üç kat yumurta akı sürülerek aharlanır.Yumurtanın taze olmasına dikkat edilir.Şapla çırpılan yumurta akı bir gün bekletilir.Süzülerek köpüğünden ayrılır.Kuruyunca aynı şekilde mührelenir.Bir hafta içinde mührelenmelidir.Rutubetsiz yerde bekletilir.Ahar dışa gelecek şekilde sarılması yazılırken kıvrılmasını engeller.

Yazmadan önce tebeşir tozu veya yağsız pudra ile yüzey temizlenebilir.

Çift taraflı aharlanacak kağıtlarda da aynı metod uygulanır.

El yapımı kağıtların Hint,Nepal,Muz,Thaiwan,Kore,Bhutan,Japon,papirus olmak üzere değişik gram,ebat ve renk çeşitleri vardır.

FABİKASYON KAĞITLAR VE AHARLAMA

Fabrikasyon kağıtlar asitsiz 50x 70 cm-70x100 cm ve daha büyük ebatlarda değişik gramajlarda hazırlanır.Kağıdın gramaj ve yoğunluğuna göre kağıt doyuncaya kadar nişhasta sürülür.Nişhastanın hazırlanışını murakka bölümünde anlatmıştık.Buna nişhasta aharı denir.Kuruyunca akik mühreyle üzerine kaygan bir kağıt konularak mührelenir.Dışarıdan yağlanmamasına dikkat edilir.Sonra kağıdın durumuna göre iki üç kat yumurta akı sürülerek aharlanır.Yumurtanın taze olmasına dikkat edilir.Şapla çırpılan yumurta akı birgün bekletilir.Süzülerek köpüğünden ayrılır.Kuruyunca aynı şekilde mührelenir.Bir hafta içinde mührelenmelidir.Rutubetsiz yerde bekletilir.Ahar dışa gelecek şekilde sarılması yazılırken kıvrılmasını engeller.Yazmadan önce tebeşir tozu veya yağsız pudra ile yüzey temizlenebilir.

Çift taraflı aharlanacak kağıtlarda da aynı metod uygulanır.

Fabrikasyon kağıtların İtalyan -Alman-İngiliz-Japon olarak değişik gram,ebat ve renk çeşitleri vardır.

 

El yapımı ve Fabrikasyon kağıt çeşitlerimizi incelemek için linke tıklayınız. :)

Yorumlar

Yorum / Soru ekleyebilmek için üye olmanız gerekmektedir.

Sepetinizde ürün bulunmamaktadır
X
WhatsApp destek ekibimiz sorularınızı cevaplıyor.
Merhaba, nasıl yardımcı olabilirim?
WhasApp Destek Hattı
powered by ShopPHP | v4